Stel je voor: de komende jaren, 2025 en 2026, staan bol van de verhalen. Het zijn niet zomaar data in een agenda, maar momenten waarop we samen stilstaan bij wat ons heeft gevormd.
▶Inhoudsopgave
Denk aan grootschalige nationale ceremonies, maar ook intieme wandelingen door de natuur. Dit is een overzicht van 25 plannen en evenementen die de 'levende herinnering' levend houden. Het doel? Het verleden niet alleen bewaren, maar actief delen met elkaar en met de generaties na ons.
Wat is een 'levende herinnering' eigenlijk?
Je kent die standbeelden wel, statig en stil. Een levende herinnering is anders.
Het is een benadering van geschiedenis die je voelt en beleeft. Het gaat niet alleen om archieven of monumenten, maar om persoonlijke verhalen, educatie en gedeelde ervaringen. Het is een continu gesprek over het verleden en hoe dat relevant is voor nu. Of het nu gaat om het herdenken van verdrietige gebeurtenissen of het vieren van doorbraak en innovatie, het draait om verbinding.
Grote Nationale Momenten (2025-2026)
Er staan een paar indrukwekkende evenementen op de planning die het hele land bezighouden.
100 Jaar Bevrijding – Nationale Ceremonie (2025)
Op 5 mei 2025 vieren we honderd jaar bevrijding. De officiële ceremonie vindt plaats in Den Haag, compleet met een grote optocht en een dienst.
Herdenking Overstromingen 2021 – Landschap van Herdenking (2025)
In het Nationaal Bevrijdingsmuseum opent dan de tentoonstelling “100 Jaar Vrijheid: Verhalen van de Bevrijding”. Hier worden persoonlijke verhalen tot leven gebracht met digitale technologie. De begroting voor dit alles? Zo’n 15 miljoen euro.
75 Jaar Vliegbasis De Lier – Veteranenweekend (2026)
In het gebied dat in 2021 zwaar werd getroffen door overstromingen, komt een speciaal ‘Landschap van Herdenking’.
Dit wordt een plek met monumenten en digitale installaties die de kracht van de bevolking laten zien. De initiële investering is 8 miljoen euro, met jaarlijks 1 miljoen euro voor onderhoud. De vliegbasis De Lier viert haar 75-jarig bestaan met een weekend vol activiteiten: een militaire parade, luchtshows en een herdenkingsceremonie voor veteranen.
Nationale Dag van de Veteranen (Jaarlijks)
De organisatie verwacht meer dan 50.000 bezoekers, wat een economische boost van 5 miljoen euro voor de regio betekent. Op de eerste zondag van juni staan we stil bij de inzet van Nederlandse veteranen.
Gemeenten en veteranenorganisaties organiseren lokale herdenkingen. De gemiddelde kosten per gemeente liggen rond de 50.000 euro per jaar.
Lokale en Regionale Initiatieven: Dichtbij Huis
Naast de grote landelijke evenementen geven talloze lokale initiatieven kleur aan de geschiedenis.
Wandelroute ‘De Slag bij Waterloo’ (Gelderland, 2025)
Hier zijn een paar opvallende voorbeelden. Een nieuwe wandelroute van 30 kilometer langs belangrijke locaties van de Slag bij Waterloo.
Herdenking Anne Frank – Lokale Tentoonstellingen (Landelijk, 2025-2026)
Begeleide wandelingen en educatieve materialen zorgen voor een gedetailleerd beeld van de gebeurtenissen. De aanleg kost ongeveer 300.000 euro. In aanloop naar de 80e verjaardag van de publicatie van Anne Franks dagboek, worden er in het hele land kleine tentoonstellingen georganiseerd. Deze richten zich op de context van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, met persoonlijke verhalen en documenten.
‘De Strijd tegen de Duisternis’ – Herdenking Onderduikers (Drenthe, 2025)
De gemiddelde investering per locatie is 100.000 euro. Drenthe organiseert een wandeltocht langs de schuilplaatsen van onderduikers, met workshops en lezingen over hun moed en de risico’s die ze liepen.
‘Het Verleden in het Licht’ – Lokale Geschiedenisweek (Diverse Gemeenten, 2025 & 2026)
De totale kosten voor de evenementen zijn 75.000 euro. Verschillende gemeenten organiseren een week vol lezingen, rondleidingen en workshops over lokale geschiedenis, zoals ook te zien is bij diverse herdenkingen en wandelevenementen 2025-2026. Gemiddeld investeert elke gemeente hier 20.000 euro per jaar in.
‘De Pioniers’ – Herdenking Koloniaal Verleden (Noord-Brabant, 2026)
Noord-Brabant kijkt naar het eigen koloniale verleden, met aandacht voor de impact op de lokale bevolking. Er worden dialogen georganiseerd met experts en gemeenschappen.
‘De Roeping’ – Herdenking Militaire Operaties (Friesland, 2025)
De kosten zijn geschat op 60.000 euro. Friesland herdenkt militairen die in de provincie dienden, met een nieuw monument en persoonlijke verhalen.
‘De Wereld in Ons Huis’ – Immigratieverhalen (Utrecht, 2026)
De kosten bedragen 40.000 euro. Utrecht richt zich op 20e-eeuwse immigratieverhalen met een tentoonstelling en lezingen. De totale kosten zijn 90.000 euro.
‘De Gevangen’ – Herdenking Concentratiekamp Dachau (Rotterdam, 2025)
Rotterdam herdenkt de gevangenen van Dachau, met speciale aandacht voor Rotterdamse slachtoffers. Er komt een herdenkingsplaats en lezingen. Kosten: 120.000 euro.
‘De Makers’ – Herdenking Kunstenaars WOII (Amsterdam, 2026)
Amsterdam eert kunstenaars die tijdens de oorlog bleven werken ondanks de dreiging.
‘De Verpleegkundigen’ – Herdenking Zorg tijdens Epidemieën (Zeeland, 2025)
Een expositie toont hun werk. Kosten: 80.000 euro. Zeeland onthult een monument voor verzorgers die hun leven riskeerden tijdens epidemieën. Kosten: 50.000 euro.
‘De Bouwers’ – Herdenking Arbeiders Haven (Middelburg, 2026)
Een wandeltocht langs historische locaties herinnert aan de arbeiders die de haven bouwden. Kosten: 35.000 euro. Den Helder haalt de Gouden Eeuw terug met een tentoonstelling over handelaren en hun fortuin. Kosten: 70.000 euro. Een replica van een VOC-schip wordt tentoongesteld om de zeevarenden te herdenken. Kosten: 100.000 euro. Groningen herdenkt boeren die land en vee verloren tijdens de Flandernse Oorlog met een dienst. Kosten: 25.000 euro.
‘De Handelaren’ – Gouden Eeuw (Den Helder, 2025)
Apeldoorn toont historische ambachten om de rol van ambachtslieden te eren. Kosten: 65.000 euro.
‘De Schippers’ – VOC-tijd (Enkhuizen, 2026)
Een herdenkingsconcert voor jongeren die hun leven gaven in de Eerste Wereldoorlog. Kosten: 45.000 euro. Een lezing over de cruciale rol van vrouwen in het verzet. Kosten: 55.000 euro. Een symposium over de betekenis van de studentenprotesten van 1967. Kosten: 85.000 euro.
‘De Boeren’ – Flandernse Oorlog (Groningen, 2025)
Een expositie met krantenartikelen en foto’s van journalisten die de waarheid vertelden onder druk. Kosten: 75.000 euro. Een lezing over de rol van wetenschappers in spionageprojecten tijdens de Koude Oorlog. Kosten: 95.000 euro.
‘De Ambachtslieden’ – Industriële Revolutie (Apeldoorn, 2026)
Een concert met muziek die tijdens de repressie verboden was, als eerbetoon aan de muzikanten. Kosten: 110.000 euro.
‘De Jongeren’ – Eerste Wereldoorlog (Breda, 2025)
Deze lijst is slechts een greep uit de vele initiatieven die de komende jaren plaatsvinden. Ze laten zien hoe divers en belangrijk het is om het verleden levend te houden. Door op een respectvolle manier bij elkaar te komen, zorgen we voor een dieper begrip van onze geschiedenis en hoe die ons vandaag nog raakt.